Nấm tràm Phú Quốc được người dân địa phương nâng niu bởi vòng đời của nó quá ngắn, mưa ít khó mọc, mưa nhiều khó sống. Khách ở xa có dịp đến thăm Phú Quốc (Kiên Giang) vẫn thường nghe người dân nơi đây tự hào ca ngợi về món ăn đặc sản của vùng này là canh nấm tràm Phú Quốc, mà ít ai biết được cái nghề hái nấm tràm lắm công phu.
Mùa nấm tràm Phú Quốc
Tràm thì nhiều nơi có nhưng không phải rừng tràm nào cũng có nấm. Có lẽ thiên nhiên ưu ái cho người dân nơi đây, vì khí hậu và thổ nhưỡng của Phú Quốc rất thích hợp cho nấm tràm sinh sôi. Khi thời tiết đang hanh khô, trời bỗng chuyển mưa liên tục vài ngày đủ thấm ướt vùng đất có cây tràm sinh sống, đặc biệt với kiểu thời tiết đêm mưa ngày nắng, là lúc thuận lợi cho những búp nấm tràm tím thẫm đội lớp lá nhô lên.

Địa điểm có nấm
Nấm tràm Phú Quốc thường mọc ở những khu rừng tràm nước hoặc tràm bông vàng, vùng đất ẩm thấp có lớp lá không quá dày, lá tràm rụng che gần kín mặt đất, chỉ cần cầm một cành cây cào nhẹ lớp lá sẽ phát hiện những búp nấm đang nấp bên dưới. Có khi chúng mọc rải rác từng búp, lúc lại mọc từng chùm trong gốc cây, trong lùm cỏ um tùm. Nếu không ai phát hiện và nhổ, những búp nấm sẽ bắt đầu bung mũ và nở to ra, màu tím nhạt dần.

Nấm tràm có hai loại là loại nấm tai nhỏ mọc từ cây tràm nước và loại nấm tai lớn mọc từ cây tràm bông vàng, trong đó loại nấm tai nhỏ có hương vị thơm ngon hơn
Chế biến Nấm Tràm Phú Quốc
Nấm hái về xong phải qua thêm một khâu làm sạch hết sức công phu: phải cạo lớp bẩn quanh thân nấm, cắt bỏ phần chân, sau đó rửa lại nhiều lần cho sạch rồi luộc qua với muối. Xong rồi có thể chế biến ăn ngay hoặc trữ trong tủ mát được cả tuần, nếu muốn để lâu thì để đông cũng được. Có mùa nấm nhiều, ăn không hết, người ta vẫn thường đông đá để ăn quanh năm. Thế nhưng nấm sau khi đông đá sẽ bớt giòn ngọt so với nấm mới nhổ.
Canh nấm tràm có thể nấu với gà, nấu với thịt bằm hoặc hải sản, đánh thêm ít trứng làm mặt vừa béo vừa đẹp, múc ra tô thêm hành ngò và ít tiêu xay, ăn kèm với cơm hoặc ăn riêng như món súp. Món ăn vừa thanh nhiệt giải độc, vừa có vị đăng đắng rất đặc trưng. Ai ăn canh xong chớ nên uống nước ngay, vì vị đắng thanh thanh sẽ càng tăng lên rất đậm.

Nấm tràm có thể nấu với tôm, mực, nấm xào thịt, xào tôm… Rất tốt cho sức khỏe cả gia đình. Đặc biệt, nấm tràm rất tốt đối với những người bị cảm cúm. Nhức đầu, mệt mỏi, thanh nhiệt, giải độc cũng như có tác dụng giã rượu. Nấm tràm có thể chế biến thành nhiều món ngon. Nhanh nhất là xào với thịt, tôm, mực, sò, ốc, món nào cũng thơm ngon hấp dẫn. Cầu kỳ hơn thì xào với bào ngư hay hải sâm, nấm tươi hay khô đều được. Rắc thêm ít tiêu nêm chút nước mắm Phú Quốc thấy chán.